Taskforce Bijzondere Doelgroepen - Zwolle

Korte omschrijving van het experiment:
Het Team Bijzondere Doelgroepen (TBD) in Zwolle probeert op praktische wijze, samen met alle betrokkenen, meervoudige problemen van drop outs uit de samenleving aan te pakken en samen met de cliënt op te lossen.

Innovatieve karakter
Het goede aan dit project is dat het een doelgroep aanspreekt die normaal gesproken buiten bereik van de instanties ligt. De problemen zijn zo complex dat geen enkele instantie afzonderlijk alles kan oplossen. Bij dit project wordt niemand uitgesloten. Bovendien is TBD niet alleen het huishouden in kweste van nut, maar ook de omgeving van het gezin, aangezien het meestal gaat om gezinnen die overlasten veroorzaken in de buurt.

Aanleiding en doelstelling
Het is de bedoeling van het TBD om door samenwerking en afstemming te komen tot een gestructureerde en continue aanpak van de doelgroep ‘multiprobleem-huishoudens’, om op die manier de overlast in de woonomgeving structureel terug te dringen. Ook wordt gekeken naar multiprobleem-huishoudens die wegens huurschulden uit huis dreigen te worden gezet. Het TBD wil zo binnen maximaal twee jaar het aantal klachten over overlast c.q. de schuldenproblematiek volledig wegnemen of in ieder geval sterk verminderen.

Aanpak
Multiprobleem-huishoudens hebben te maken met meerdere zorg- en hulpverleningsinstanties rondom het huishouden. Wanneer twee of meer instanties bij de hulpverlening aan een gezin betrokken zijn en de hulpverlening vastloopt op ‘regie-problemen’, kan het huishouden worden aangemeld bij de Structurele Regiegroep Bijzondere Doelgroepen. Hierin zijn de adviseurs Bijzondere Doelgroepen van de Gemeente Zwolle en drie woningcorporaties betrokken.

Als de Structurele Regiegroep een case accepteert, wordt voor dit huishouden een specifieke regiegroep gevormd. In zo’n ‘case-afhankelijke’ groep kunnen naast de gemeente en de woningcorporatie ook hulpverleningsinstanties die betrokken zijn bij het gezin vertegenwoordigd zijn. Het is van belang om alle betrokkenen samen te brengen, omdat iedereen de problemen van de cliënt vanuit zijn/haar eigen perspectief bekijkt. Verschillende belangen en doelstellingen kunnen ervoor zorgen dat de hulpverlening aan de cliënt niet optimaal verloopt. Bovendien is de situatie van ‘multiprobleem-huishoudens’ altijd specifiek. Niemand heeft precies dezelfde problemen. Het is daarom noodzakelijk om gezamenlijk voor ieder huishouden specifiek de aanpak te bepalen (maatwerk).

Resultaten
Het is lastig om de resultaten van de TBD concreet uit te drukken. Immers, elk huishouden krijgt een aanpak op maat met doelen die voor hen realiseerbaar zijn. Waar je bij het ene huishouden tevreden bent met kleine stapjes vooruit, verwacht je van de ander grotere sprongen voorwaarts. Soms kun je na de periode van twee jaar echt afsluiten. Die huishoudens zijn dan in staat om zelfstandig of eventueel met begeleiding van een enkele instantie hun leven vorm te geven. Andere huishoudens blijven altijd ‘leun- en steuncontacten’ ontvangen, omdat de kans op terugval groot is. Resultaat van de inspanningen is echter sowieso, dat de overlast in de woonomgeving vermindert en de dreigende huisuitzetting op basis van huurachterstand verijdeld is.

Leerpunten en navolging
De aanpak van de ‘multiprobleem-huishoudens’ vraagt om samenwerking tussen de betrokken partijen. Dit betekent voor de betrokken partijen geven én nemen. Het erkennen van elkaars capaciteiten en het vertrouwen dat elke partij doet wat in zijn macht ligt, zijn de succesfactoren voor een goede samenwerking.

Daarnaast is het belangrijk te weten dat het werken met multiprobleem-huishoudens een contract voor jaren behelst. Normaliter is er binnen de hulpverlening sprake van een lineair proces. Dit houdt in, dat er een probleem geconstateerd wordt en vervolgens door de hulpverlenende instantie en de cliënt een einddoel vastgesteld wordt. Wanneer dit doel gehaald is wordt, het contact afgebroken. De muliprobleem-huishoudens laten een circulair verloop zien. Ofwel, problemen en interventies grijpen op elkaar in en beïnvloeden elkaar. Dit vraagt van de betrokken partijen dat zij flexibel zijn en in staat zijn ‘mee te veren’ met hun cliënten.

Als laatste is het van belang dat de ‘regisseur’ een onafhankelijke positie inneemt. Binnen de gemeente Zwolle zijn dit de adviseurs Bijzondere Doelgroepen, die ook in dienst zijn bij de Gemeente. De ervaring leert dat deze onafhankelijke ‘regisseurs’ makkelijker bij een multiprobleem-huishoudens binnenkomen.

Opmerkingen
Als eerste G27 gemeenten gaat Zwolle het initiatief ‘Stedelijk Kompas’ van de G4 overnemen, waarbij geprobeerd wordt mensen met meervoudige problematiek een redelijk perspectief op de toekomst te bieden. Het team Bijzondere Doelgroepen kan hier een belangrijke rol in spelen.

Betrokken organisatie
Woningcorporatie SWZ
Woningstichting Openbaar Belang
DeltaWonen
Regiopolitie IJsselland, district Midden
GGD
de Kern maatschappelijke dienstverlening
RIAGG
Zwolse Poort
Leger des Heils
CAD
Gemeente Zwolle